Getty Images brief België: zo reageert u correct

U opende de post of een e-mail en daar ligt hij. Een aanmaning voor een afbeelding op uw Belgische website. De afzender is Getty Images, Permission Machine, PicRights of Copytrack. Het bedrag loopt in de honderden euro's, soms duizenden. Uw eerste reactie is ofwel snel betalen, ofwel de brief weggooien. Geen van beide is de juiste zet.

Deze gids legt uit wat het Belgische recht werkelijk vereist, wat een Belgische rechtbank in een vergelijkbaar dossier heeft beslist en hoe u een afgewogen antwoord schrijft dat uw positie beschermt. Wilt u de rest van uw site op hetzelfde probleem controleren voordat er meer brieven aankomen, dan kunt u een gratis scan van uw afbeeldingen en compliance uitvoeren.

Wat het Belgische recht zegt

Het auteursrecht op afbeeldingen in België staat in het Wetboek van economisch recht, Boek XI, Titel 5. De wet heet in het Nederlands Wetboek van economisch recht (WER) en in het Frans Code de droit économique. Twee artikelen zijn relevant in een dossier met Getty of Permission Machine.

Artikel XI.165 geeft de auteur van een werk van letterkunde of kunst het exclusieve recht om het werk te reproduceren of de reproductie ervan toe te staan. Foto's zijn beschermd als kunstwerken wanneer ze de originaliteitsdrempel halen (een autonome creatieve keuze van de fotograaf, geen mechanische opname). De originaliteitstoets weegt in België zwaarder dan in sommige buurlanden. De eiser moet die bewijzen. Generieke stockfoto's zakken soms voor deze toets, en dat is een van de verweren die een Belgische rechtbank effectief in overweging neemt.

Artikel XI.335 somt de remedies op waarover de rechthebbende beschikt. De schadevergoeding kan worden berekend als de licentievergoeding die verschuldigd zou zijn geweest, in geval van kwade trouw of herhaalde inbreuk verhoogd met een bijkomende opslag. Belgische rechtbanken passen hier hetzelfde kader van de fictieve licentievergoeding toe dat de Europese Richtlijn 2004/48/EG voor ogen heeft.

De verjaringstermijn voor buitencontractuele auteursrechtvorderingen is vijf jaar vanaf het moment waarop de rechthebbende kennis kreeg van de inbreuk en van de identiteit van de inbreukmaker, op grond van artikel 2262bis van het Burgerlijk Wetboek (nu gecoördineerd in het nieuwe Burgerlijk Wetboek). Een afbeelding die tussen 2020 en 2024 op uw site stond, valt in 2026 dus nog binnen bereik.

Een echt Belgisch dossier: het Gentse vonnis tegen Permission Machine

De nuttigste Belgische primaire bron voor een KMO-eigenaar is de beslissing van november 2021 van de ondernemingsrechtbank van Gent. De rechtbank wees een vordering van Permission Machine af omdat Permission Machine de keten van bevoegdheid van de fotograaf naar het agentschap niet kon bewijzen en evenmin de originaliteit van de specifieke afbeelding kon aantonen. De noot bij dit vonnis van het Belgische kantoor Finnian & Columba vat de redenering samen.

Die beslissing betekent niet dat elke brief van Permission Machine onafdwingbaar is. Ze betekent dat de rechthebbende zijn vordering met bewijs moet onderbouwen. Het praktische gevolg voor een schriftelijk antwoord is dat u het agentschap, beleefd en schriftelijk, vraagt om het volgende voor te leggen:

1. Bewijs dat de fotograaf die de afbeelding maakte het auteursrecht houdt.
2. Bewijs van de keten van overdracht of vertegenwoordiging van die fotograaf naar het agentschap.
3. Bewijs van originaliteit (creatieve keuzes in kadrering, belichting, compositie).
4. De werkelijke licentievergoeding die de rechthebbende voor dit specifieke gebruik zou hebben aangerekend.

Veel agentschapsbrieven slaan het originaliteitselement volledig over en presenteren de eis alsof de aansprakelijkheid vaststaat. Het Gentse vonnis is de reden om terug te duwen.

Wie deze brieven in België werkelijk verstuurt

Vier afzenders zijn goed voor het merendeel van de Belgische aanmaningen.

Een rechtstreekse brief van Getty Images zelf betekent meestal dat de afbeelding uit de eigen catalogus van Getty komt en dat Getty als rechthebbende optreedt. Dat weegt het zwaarst, want Getty heeft de middelen en de bevoegdheid om een Belgisch advocatenkantoor in te schakelen als het dossier niet wordt opgelost.

Er circuleren ook frauduleuze afpersmails die dit format imiteren. Een echte op België gerichte brief noemt de specifieke afbeelding met een catalogus- of bestandsidentificatie, de URL waar de afbeelding op uw site stond, de data van het gebruik, de juridische grondslag (typisch XI.165) en een duidelijke afzenderidentiteit. Een vage dreiging zonder die elementen is vrijwel nooit legitiem. Onze gids over de legitimiteit van CopyTrack-, PicRights- en Getty-brieven gaat dieper in op het verifiëren van de afzender.

Waarom uw brief in het Frans of Nederlands is (of soms beide)

De tweetalige structuur van België bepaalt hoe deze brieven aankomen. Handhavingsagentschappen stemmen de taal af op uw registratie bij de Kruispuntbank van Ondernemingen (Kruispuntbank van Ondernemingen / Banque-Carrefour des Entreprises, KBO/BCE). Een Vlaams geregistreerde onderneming krijgt Nederlands. Een Waals geregistreerde onderneming krijgt Frans. Brusselse ondernemingen krijgen soms beide versies of een begeleidende nota in de andere taal.

De taal van de brief verandert niets aan uw rechten of aan wat u kunt doen. Antwoord in de geregistreerde taal van uw onderneming. Bent u in Brussel gevestigd en tweetalig, kies dan de taal die voor u het duidelijkst is.

Welke Belgische rechtbank zou beslissen als het tot een zitting komt

De rechtbankkeuze hangt af van de waarde van de vordering en van de vraag of de verweerder een geregistreerde onderneming is. Het Belgische Gerechtelijk Wetboek, gewijzigd door de hervormingen die op 1 september 2018 in werking traden, bepaalt de drempels:

Een geschil over één afbeelding tegen een geregistreerde Belgische onderneming met een eis van pakweg 1.500 € zou voor de vrederechter komen. Een handhaving over meerdere afbeeldingen boven 5.000 € gaat naar de ondernemingsrechtbank. Het hierboven besproken Gentse vonnis kwam van een ondernemingsrechtbank.

In de praktijk worden geschillen over één afbeelding geschikt lang voordat er iets wordt ingeleid. De drempels zijn relevant omdat ze tonen hoe de procedurele kosten van de rechthebbende er werkelijk uitzien, en dat bepaalt de bereidheid om een redelijke schikking te aanvaarden.

Wat u deze week doet

Genummerde stappen. Geen enkele is optioneel.

1. Lokaliseer en verwijder de afbeelding. Niet alleen uit het menu halen. Verwijder het bestand uit de mediabibliotheek van uw CMS zodat de URL een 404 geeft. Maak een screenshot met datum.
2. Zoek naar een licentie. Controleer Adobe Stock, iStock, Shutterstock en elk ander account dat u of uw vroegere designer gebruikte. Een licentie die de afbeelding, de datum en het gebruik dekt, beëindigt het dossier.
3. Vraag het de designer schriftelijk. Heeft u de afbeelding niet zelf geüpload, vraag dan degene die dat deed om u de licentie of het bewijs van de bron te bezorgen.
4. Bevestig de ontvangst van de brief schriftelijk. Negeer hem niet. Bel niet. Stuur een korte, neutrale ontvangstbevestiging per e-mail. Vermeld dat de afbeelding is verwijderd (geef de datum), dat u het dossier ernstig neemt en dat u eerst het bewijs van bevoegdheid van de rechthebbende en de originaliteitsgrondslag wilt zien voordat u over een schikking praat.
5. Vraag de bewijspunten uit het Gentse vonnis op. Bevoegdheid van fotograaf naar agentschap, originaliteit en de werkelijke fictieve licentievergoeding. Dat is normaal en niet agressief.
6. Stel een schikking voor die gekalibreerd is op de fictieve vergoeding. Formuleer ze "onder voorbehoud van alle rechten" en als een aanbod "tegen finale kwijting", op voorwaarde van schriftelijke bevestiging dat er geen verdere stappen volgen.
7. Leg de afsluiting schriftelijk vast. Vraag vóór betaling een e-mail of pdf die de specifieke afbeelding en de gedekte periode benoemt en bevestigt dat de betaling het dossier volledig afsluit.

Is de eis hoger dan 5.000 € of werd de afbeelding gebruikt in reclame, win dan advies in bij een Belgische advocaat met IP-ervaring voordat u antwoordt. Verschillende Belgische kantoren behandelen precies dit soort dossiers tegen een vaste prijs.

Wat u niet doet

Drie reacties maken het dossier erger.

De brief negeren. Handhavingsagentschappen escaleren bij uitblijvende reacties. Een tweede brief, dan een advocatenbrief, dan een formele dagvaarding via een Belgische gerechtsdeurwaarder. Elke stap voegt kosten toe die in een hogere eis worden verwerkt.

Volledige aansprakelijkheid erkennen in het eerste antwoord. De ontvangst en de verwijdering bevestigen is prima. Het geëiste bedrag als het juiste cijfer aanvaarden is dat niet. Het Gentse vonnis toont dat het juiste kader is om de rechthebbende te vragen zijn vordering te bewijzen.

Op de verkeerde toon antwoorden. Een defensief, agressief of sarcastisch antwoord wordt gelezen als kwade trouw. Dat voedt later het argument van de "opslag wegens kwade trouw" uit artikel XI.335 als het dossier toch escaleert. Blijf neutraal en procedureel.

Hoe u dit in de toekomst voorkomt

Zodra dit dossier is afgesloten, auditeert u de rest van uw site. De meest voorkomende oorzaak van een tweede brief is een andere afbeelding uit dezelfde bron die rond dezelfde periode werd geüpload. U kunt uw website scannen op auteursrechtelijk beschermde afbeeldingen of het handmatig doen door elke afbeelding terug te traceren naar een licentie.

Voor toekomstige afbeeldingen dekken drie bronnen de meeste KMO-behoeften zonder licentierisico:

• Unsplash: gratis voor commercieel gebruik, voor de meeste afbeeldingen geen naamsvermelding vereist.
• Pexels: gratis voor commercieel gebruik onder de Pexels-licentie.
• Wikimedia Commons: controleer de individuele licentie per afbeelding, de meeste zijn publiek domein of CC.

Voor beeldmateriaal met hogere waarde koopt u via Adobe Stock of Shutterstock en bewaart u het aankoopbewijs bij het beeldbestand. Dat bewijs verdedigt u als er later een brief aankomt.

Veelgestelde vragen

Is een brief van Permission Machine of PicRights afdwingbaar in België?

Ja, in principe. Het Belgische auteursrecht (Wetboek van economisch recht, Boek XI, Titel 5) beschermt fotografische werken en geeft de rechthebbende een burgerlijke vordering op grond van de artikelen XI.165 en XI.335. Het agentschap moet wel bewijzen dat het bevoegd is om het recht af te dwingen en dat het werk de originaliteitsdrempel haalt. De ondernemingsrechtbank van Gent wees in november 2021 een vordering van Permission Machine af op precies dit bewijspunt. Hun brief is niet automatisch een vonnis.

Waarom kreeg ik de brief in het Frans en niet in het Nederlands, of omgekeerd?

Handhavingsagentschappen stemmen de taal meestal af op de registratie van uw rechtspersoon bij de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO/BCE). Is uw onderneming in Vlaanderen geregistreerd, dan krijgt u doorgaans Nederlands. Wallonië, Frans. Brusselse ondernemingen krijgen soms beide. De taal van de brief verandert niets aan uw rechten of uw antwoordopties. U mag antwoorden in de taal waarin uw onderneming bij de KBO/BCE is geregistreerd.

Wat is een realistische schikking voor één afbeelding op de website van een Belgische KMO?

Belgische publieke schikkingsdata zijn schaars omdat de meeste dossiers privé worden geschikt zonder gepubliceerd vonnis. Praktijknotities van Belgische IP-kantoren wijzen op een bandbreedte van 400 tot 1.500 euro per afbeelding bij een eerste, weinig prominent gebruik waarbij de onderneming snel reageert en de afbeelding verwijdert. Eisen starten vaak op 1.500 tot 5.000 euro per afbeelding en zakken via onderhandeling. Hogere eisen hangen samen met commercieel reclamegebruik of handhaving over meerdere afbeeldingen.

Welke Belgische rechtbank zou dit behandelen als het zo ver komt?

Voor een vordering onder 5.000 euro is de vrederechter (juge de paix) bevoegd. Boven 5.000 euro en tot de commerciële drempel behandelt de ondernemingsrechtbank (tribunal de l'entreprise) zaken waarin de verweerder een geregistreerde onderneming is. In de praktijk worden geschillen over één afbeelding tegen kleine ondernemingen vrijwel altijd geschikt zonder procedure.

Controleer nu de rest van uw site

De brief die voor u ligt gaat over één afbeelding. De vraag die er werkelijk toe doet is hoeveel andere afbeeldingen op uw site hetzelfde risico dragen. Start een gratis scan van uw website om externe beeldbronnen en bekende stock-CDN-patronen op te sporen voordat de volgende brief aankomt.

Bronnen

• Wetboek van economisch recht / Code de droit économique, Boek XI (ejustice.just.fgov.be)
• Wet betreffende het auteursrecht (1994) (ejustice.just.fgov.be)
• Richtlijn 2001/29/EG (InfoSoc-richtlijn) (eur-lex.europa.eu)
• Richtlijn 2004/48/EG betreffende de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten (eur-lex.europa.eu)
• Noot van Finnian & Columba bij het Gentse vonnis tegen Permission Machine (finniancolumba.be)
• FOD Economie, Kruispuntbank van Ondernemingen (economie.fgov.be)

---

Dit is een technische analyse, geen juridisch advies. Raadpleeg een advocaat voor specifiek juridisch advies.