ANP stopt met Visual Rights Group na verloren fotozaken

Heb je ooit een brief gekregen waarin het ANP geld eiste voor een foto op je website? Dan is er nieuws dat je wilt weten. Het ANP is gestopt met de partij die jarenlang die claims verstuurde, en in de rechtszaal ging het de laatste maanden niet goed voor het persbureau.

In april 2026 maakte het ANP bekend dat het de samenwerking met Visual Rights Group beeindigt. Dat bedrijf, dat sinds eind 2025 onder de naam Copyright Agent Benelux opereert, spoorde met software ongelicentieerd gebruik van ANP-foto's op en handelde de claims juridisch af. Volgens ANP-directeur Martha Riemsma was in sommige kwesties de redelijkheid en proportionaliteit uit het oog verloren, onder meer door een te juridische aanpak.

Die uitspraak komt niet uit de lucht vallen. In de eerste maanden van 2026 verloor het ANP meerdere zaken bij de rechter.

Wat de rechter besloot

Twee uitspraken van de Rechtbank Gelderland springen eruit, allebei goed te volgen voor een gewone ondernemer.

In de eerste zaak, gedaan op 14 januari 2026, eiste het ANP schadevergoeding voor een persfoto op de website van een onderneemster. De foto liet een vallende sporter zien. De kantonrechter oordeelde dat het ANP niet had aangetoond dat op die foto auteursrecht rustte. Het persbureau had niet uitgelegd welke creatieve keuzes de foto tot een beschermd werk maakten. Het bewijs was te mager, de vordering werd afgewezen en het ANP moest ruim 2.400 euro aan proceskosten betalen.

In de tweede zaak, van 4 maart 2026, struikelde het ANP over iets anders. De rechter oordeelde dat het ANP onvoldoende had onderbouwd dat de auteursrechten van de fotograaf wel aan het persbureau waren overgedragen. Dat is een terugkerend punt. Veel foto's zijn gemaakt door freelancers, en voor de overdracht van auteursrecht is volgens artikel 2 van de Auteurswet een akte nodig. Kan een claimende partij dat niet laten zien, dan staat ze met lege handen.

Wat dit niet betekent

Belangrijk om nuchter te blijven. Deze uitspraken betekenen niet dat je voortaan zomaar elke foto van internet op je site mag zetten.

Het auteursrecht zelf is niet veranderd. Op de meeste foto's rust gewoon auteursrecht, tot zeventig jaar na de dood van de maker. Een foto zonder toestemming gebruiken kan nog steeds leiden tot een terechte claim en een redelijke schadevergoeding. Wat de rechter hier afstrafte was niet het auteursrecht, maar een claim die onvoldoende was onderbouwd. Dat is een verschil.

De uitspraken laten vooral zien dat een standaardbrief met een fors bedrag niet automatisch klopt. Wie een claim stuurt, moet kunnen bewijzen dat er auteursrecht op de foto zit en dat hij de rechthebbende is. Dat is precies wat in deze zaken misging.

Wat je kunt doen als je een brief krijgt

Een claimbrief is schrikken, maar paniek is geen goede raadgever. Een paar nuchtere stappen helpen.

Controleer eerst of de foto echt op je site staat of stond, en waar je hem vandaan hebt. Verwijder hem voor de zekerheid, al lost dat de claim over de periode ervoor niet vanzelf op. Reageer rustig en schriftelijk, en erken niet meteen aansprakelijkheid. Vraag de afzender om te onderbouwen dat hij de rechthebbende is en dat de foto auteursrechtelijk beschermd is. Gaat het om een hoog bedrag of weet je het niet zeker, leg de brief dan voor aan een jurist. De KVK heeft hier praktische uitleg over.

De beste oplossing is natuurlijk voorkomen dat het zover komt. Gebruik alleen foto's die je zelf maakte, die je licentieerde of die aantoonbaar rechtenvrij zijn.

Je kunt met onze gratis scanner je site laten controleren op beelden die een risico kunnen vormen. In dertig seconden, zonder inschrijving.

Veelgestelde vragen

Mag ik nu wel foto's van internet gebruiken zonder te betalen?

Nee. Het auteursrecht is niet veranderd. Op de meeste foto's rust auteursrecht, en gebruik zonder toestemming kan nog steeds tot een terechte claim leiden. De uitspraken gingen over claims die slecht waren onderbouwd, niet over het recht zelf.

Moet ik een fotoclaim altijd betalen?

Niet automatisch. De afzender moet kunnen aantonen dat hij de rechthebbende is en dat de foto beschermd is. Bij twijfel, zeker bij een hoog bedrag, is het verstandig een jurist te raadplegen voordat je betaalt.

Waarom verloor het ANP deze zaken?

In de ene zaak kon het ANP niet aantonen dat de foto een auteursrechtelijk beschermd werk was. In de andere kon het niet bewijzen dat de rechten van de freelance fotograaf via een akte aan het ANP waren overgedragen.

Wie was Visual Rights Group?

Een bedrijf dat met software ongelicentieerd fotogebruik opspoorde en namens rechthebbenden claims afhandelde. Het opereert sinds eind 2025 als Copyright Agent Benelux. Het ANP beeindigde de samenwerking in april 2026.

Hoe voorkom ik een fotoclaim op mijn website?

Gebruik alleen beeld dat je zelf maakte, dat je hebt gelicentieerd of dat aantoonbaar rechtenvrij is. Bewaar je licenties en bronvermeldingen. Een scan van je site laat zien welke afbeeldingen mogelijk een risico vormen.

---

Wil je weten welke afbeeldingen op jouw site een risico kunnen vormen? Scan je website gratis, resultaat in dertig seconden.

Verder lezen:

• Een auteursrechtbrief ontvangen? Wat je wel en niet moet doen
• Is je webdesigner aansprakelijk voor auteursrechtclaims?
• Gratis scanner voor afbeeldingen en compliance