EAA-boete in België tot €200.000: wat de FOD Economie controleert

Sinds 28 juni 2025 is de wet van 19 juli 2022 van kracht voor de privésector in België. Die wet zet de Europese richtlijn (EU) 2019/882 (European Accessibility Act, EAA) om in Belgisch recht. Waar andere EU-landen meerdere toezichthouders aanwezen, heeft België de handhaving in handen van één federale dienst gelegd: de FOD Economie.

Dat is een bewuste keuze. De FOD Economie heeft al jarenlange ervaring met markttoezicht op consumenten- en productregelgeving. Ze hebben inspecteurs, gestandaardiseerde procedures en de bevoegdheid om administratieve sancties op te leggen zonder de stap naar een rechtbank te zetten.

Voor Belgische webshops en digitale dienstverleners betekent dit één aanspreekpunt met concrete bevoegdheden. Maar ook één enkel klachtkanaal voor consumenten die uw website niet kunnen gebruiken.

Controleer nu gratis of uw website voldoet aan de WCAG 2.1 AA-norm

Het Belgische handhavingssysteem

De FOD Economie als markttoezichthouder

De FOD Economie is de centrale Belgische toezichthouder voor EAA-naleving. De dienst neemt klachten aan via zijn algemeen meldingsloket en voert ook actieve marktcontroles uit, waarbij hij sectoren systematisch doorlicht. Denk aan e-commerceplatformen, reisbureaus met onlineboekingen of banken met mobiele apps.

De procedure verloopt doorgaans in fasen. Bij een eerste constatering zendt de FOD Economie een informatiebrief of een aanmaning. Als het bedrijf niet reageert of de problemen niet oplost binnen de gestelde termijn, volgt een formele procedure die kan uitmonden in een administratieve sanctie.

KB van 21 september 2023 als uitvoeringsregeling

De wet van 19 juli 2022 wordt verder geconcretiseerd door het koninklijk besluit van 21 september 2023 betreffende toegankelijkheidsvoorschriften. Dat KB legt de technische vereisten vast, inclusief de verplichting om een toegankelijkheidsverklaring te publiceren.

Beide teksten samen vormen het Belgische kader. Bedrijven die alleen naar de richtlijn kijken zonder het nationale omzettingsrecht te raadplegen, missen dus een concrete laag van verplichtingen.

Verenigingen en rechtstreekse rechtsvorderingen

Naast de FOD Economie kunnen erkende consumentenverenigingen en organisaties die opkomen voor mensen met een handicap een procedure starten bij de rechtbank. Die weg staat los van de administratieve procedure. De twee kanalen kunnen ook gelijktijdig lopen.

In België is het recht op toegankelijkheid ook gegrond in het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, dat België geratificeerd heeft. Dat verdrag versterkt de positie van eisende verenigingen voor de burgerlijke rechtbanken.

Wat de wet van 19 juli 2022 verplicht

Welke bedrijven vallen eronder

De wet richt zich op "marktdeelnemers" die "producten of diensten" aanbieden die onder de richtlijn vallen. Voor websites en apps zijn de relevante categorieën:

• E-commercediensten waarbij consumenten online aankopen kunnen doen of reserveren
• Elektronisch bankieren en betalingsdiensten
• Audiodiensten en videoplatformen
• Elektronische communicatiediensten voor eindgebruikers
• Ebooks en e-readers

Een puur informatieve bedrijfswebsite zonder transactie- of reservatiefunctionaliteit valt in een grijze zone. Zodra uw website een checkout, een online boekingsformulier of een klantenportaal heeft, bent u gebonden.

De micro-ondernemingsuitzondering

De richtlijn bevat een uitzondering voor micro-ondernemingen. Om eronder te vallen moet uw bedrijf aan beide onderstaande voorwaarden voldoen:

Beide voorwaarden gelden tegelijk. Een Brusselse eenmanszaak met een omzet van €600.000 is vrijgesteld. Een Antwerpse webshop met 7 medewerkers en €2,4 miljoen omzet is dat niet, ook al zit het personeelsbestand onder de grens.

Let op voor VZW's en non-profits. Het VZW-statuut geeft geen automatische vrijstelling. De vraag is of de organisatie digitale diensten aan consumenten aanbiedt en of ze boven de drempelwaarden uitkomt. Een VZW die onlinecursussen verkoopt met 15 medewerkers en €3 miljoen omzet valt voluit onder de wet.

De Brusselse tweetaligheidsverplichting

Bedrijven die gevestigd zijn in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en zich tot het publiek richten hebben een bijkomende verplichting die niets met de EAA zelf te maken heeft, maar bij een FOD-controle tegelijk aan het licht kan komen.

Op grond van de Brusselse ordonnantie op het taalgebruik in de economische sfeer moet de consumenteninformatie in het Frans en het Nederlands beschikbaar zijn. Voor een website betekent dat ten minste:

• De verplichte juridische vermeldingen (naam, adres, ondernemingsnummer)
• De algemene verkoops- of dienstverleningsvoorwaarden
• De essentiële productinformatie
• De toegankelijkheidsverklaring als de website zich tot een Brussels publiek richt

Een Waalse KMO die uitsluitend in de eigen regio actief is heeft die tweetaligheidsplicht niet. Voor haar gelden uitsluitend de EAA-vereisten in de taal of talen van haar klanten.

Boetebedragen en sancties

Wat de wet bepaalt

De wet van 19 juli 2022 verwijst naar de sanctieregeling in het Wetboek van economisch recht (WER). Voor de zwaarste overtredingen, zoals het op de markt brengen van een dienst die niet voldoet aan de toegankelijkheidsvereisten, geldt:

Het hoogste van de twee bedragen is van toepassing. Voor een bedrijf met €5 miljoen omzet bedraagt 6% al €300.000, wat het nominale plafond overstijgt.

De FOD Economie kan ook een dwangsom opleggen per dag dat de niet-naleving voortduurt. In zaken van consumentenbescherming heeft de FOD Economie al eerder gebruikgemaakt van dagelijkse boetes om snelle correctie af te dwingen.

Vergelijking met buurlanden

Voor Belgische bedrijven die ook in andere EU-landen actief zijn, is de context nuttig.

België zit in de middenmoot qua boetehoogte, maar de 6%-omzetclausule maakt het systeem gevaarlijker voor grote spelers dan het nominale plafond suggereert.

Hoe een procedure in de praktijk verloopt

De FOD Economie begint niet met een maximale boete. Een typische procedure:

Fase 1: signalering. Een consument dient een klacht in via het Meldpunt van de FOD Economie, of de dienst pikt een probleem op via zijn eigen marktobservatie.

Fase 2: onderzoek. De FOD Economie stuurt een inspecteur of verzoekt om documenten. U wordt gecontacteerd om te reageren. Op dit punt is samenwerken de goedkoopste optie.

Fase 3: aanmaning. Als er een overtreding is vastgesteld, volgt een aanmaning met een concrete hersteltermijn. Bedrijven die te goeder trouw handelen en aantonen dat ze actie ondernemen, worden doorgaans in staat gesteld te corrigeren zonder onmiddellijke sanctie.

Fase 4: administratieve sanctie. Bedrijven die de aanmaning negeren of structureel weigeren mee te werken riskeren een boete en een dwangsom.

Wat de FOD Economie controleert

De inspecteurs van de FOD Economie gaan bij een controle na of uw website voldoet aan WCAG 2.1 niveau AA. Dat is de internationale norm voor digitale toegankelijkheid, waarnaar de Europese geharmoniseerde norm EN 301 549 verwijst.

Concreet kijken ze naar:

Toegankelijkheidsverklaring. Is er een gepubliceerde verklaring op uw website? Die moet vermelden welk conformiteitsniveau u bereikt hebt (volledig conform, gedeeltelijk conform of niet conform), welke onderdelen nog niet voldoen en hoe gebruikers een toegankelijkheidsprobleem kunnen melden. De verklaring moet bereikbaar zijn vanuit elke pagina.

Alt-teksten op afbeeldingen. Elke informatieve afbeelding heeft een tekst-alternatief dat door schermlezers kan worden voorgelezen. Decoratieve afbeeldingen moeten leeg zijn (alt="").

Kleurcontrast. De minimumverhouding voor gewone tekst is 4,5:1, voor grote tekst 3:1. Lichtgrijze tekst op een witte achtergrond scoort bijna altijd te laag.

Formulierlabels. Elk invoerveld in een formulier heeft een programmatisch gekoppeld label dat de schermlezer kan aankondigen.

Toetsenbordnavigatie. Alle functies van uw website zijn bedienbaar zonder muis. Dat geldt ook voor dropdownmenu's, modals en sliders.

Ondernemingsnummer. Dit is geen EAA-verplichting, maar het is een apart punt in het WER: elke commerciële Belgische website moet het KBO-nummer (10 cijfers, formaat 0123.456.789) zichtbaar weergeven. De FOD Economie kijkt daar bij elke controle naar.

Accessibility-overlays zijn geen oplossing

Wanneer bedrijven op zoek gaan naar een snelle EAA-oplossing, stoten ze vaak op zogenaamde accessibility-overlays. Dat zijn tools zoals AccessiBe of UserWay die via een JavaScript-snippet worden ingeladen en bezoekers in staat stellen bepaalde weergave-opties aan te passen.

De FOD Economie en andere Europese toezichthouders beschouwen overlays uitdrukkelijk niet als een afdoende nalevingsoplossing. Een overlay kan geen ontbrekend alt-attribuut aan een afbeelding toevoegen die zonder alt-tekst in het CMS werd geüpload. Het kan een formulier zonder label niet plots leesbaar maken voor een schermlezer. De onderliggende code-problemen blijven.

Echte conformiteit vereist aanpassingen in de broncode van de website. Een overlay kan tijdelijk als hulpmiddel dienen terwijl het eigenlijke werk loopt, maar niet als definitieve maatregel.

Wat u nu kunt doen

Drie acties met een gunstige kosten-risioverhouding kunt u vandaag starten.

Stap 1: scan uw website. Een geautomatiseerde scan detecteert 30 tot 40 procent van de WCAG-overtredingen: ontbrekende alt-teksten, onvoldoende contrast, formulieren zonder labels, gebroken toetsenbordnavigatie. Start een gratis scan van uw website voor een eerste beeld.

Stap 2: publiceer een toegankelijkheidsverklaring. Zelfs een verklaring die 'niet conform' aangeeft is beter dan de afwezigheid van een verklaring. Ze toont dat u de verplichting kent en actie onderneemt.

Stap 3: herstel de eenvoudigste fouten. Alt-teksten toevoegen, kleurcontrast aanpassen en labels aan formuliervelden koppelen kost weinig tijd en laat direct zien dat u werkt aan de naleving. Voor een gestructureerd stappenplan leest u onze EAA-gids voor Belgische KMO's.

Veelgestelde vragen

Hoe hoog is de maximale EAA-boete in België?

De FOD Economie kan op grond van de wet van 19 juli 2022 boetes opleggen tot €200.000 of 6% van de jaaromzet, naargelang welk bedrag het hoogst uitvalt. Dat is beduidend hoger dan in Duitsland (€100.000) maar lager dan in Nederland, waar de ACM tot €900.000 kan opleggen.

Wie handhaaft de EAA in België?

De FOD Economie (Federale Overheidsdienst Economie) is aangewezen als markttoezichthouder voor de EAA in de privésector. Naast de administratieve procedure kunnen erkende consumentenverenigingen en organisaties voor gehandicapten ook rechtstreeks naar de burgerlijke rechtbank stappen.

Zijn Brusselse websites verplicht tweetalig te zijn?

In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest moeten bedrijven die zich tot het publiek richten hun consumenteninformatie in het Frans én het Nederlands aanbieden. Dat is een regionale verplichting die los staat van de EAA maar bij hetzelfde controlebezoek aan het licht kan komen.

Vallen VZW's en non-profits ook onder de EAA?

Ja, als ze digitale diensten aan consumenten aanbieden en boven de micro-ondernemingsdrempel uitkomen (minder dan 10 personen EN minder dan €2 miljoen omzet). Het VZW-statuut is op zich geen vrijstellingsgrond in de wet van 19 juli 2022.

---

Dit artikel is technische analyse, geen juridisch advies. Raadpleeg een advocaat voor advies over uw specifieke situatie.

Bronnen

• Wet van 19 juli 2022 ter omzetting van richtlijn (EU) 2019/882 (ejustice.just.fgov.be)
• KB van 21 september 2023 betreffende toegankelijkheidsvoorschriften (ejustice.just.fgov.be)
• FOD Economie (economie.fgov.be)
• Richtlijn (EU) 2019/882 (EUR-Lex)